Jajka w roli głównej. Proste i zdrowe przekąski na każdą porę dnia

Do celebrowania posiłku w domu i na szybką przekąskę w pracy
11 minut czytania
406
1
Emilia Grim
Emilia Grim
6 czerwca 2017

Jajka doskonale sprawdzają się jako proteinowy element śniadań czy lunchowych przekąsek, ale mogą być też świetnym urozmaiceniem dla warzyw z grilla lub zastępcami mięsa w lżejszych, letnich posiłkach.

Nie trzeba chyba wspominać, że jeśli rozmawiamy o jajkach, mówimy tu zdecydowanie o jajkach pochodzących z odpowiednich hodowli kur. Jeśli macie jeść osławione „trójki”, lepiej nie jedzcie jajek w ogóle. Pomijając względy etyczne, te jajka pozbawione są na ogół prawdziwego jajecznego smaku i czasem naprawdę lepiej użyć do kanapkowej pasty czarnej soli, niż produktu, który charakteryzuje się niewielką „zawartością jajka w jajku”. Na szczęście już zaczyna się akcja wycofywania trójek ze sklepów – pisała o niej Kaśka Dąbrowska, zatem można spokojnie zacząć przyzwyczajać się do dobrego.

Nie jesteśmy tu jednak dziś by rozmawiać o etyce – mamy rozmawiać o smacznym i zdrowym jedzeniu. Większość przepisów nie przekracza czterystu kalorii na porcję, większość bazuje też na produktach, które dostarczają zdrowych tłuszczów oraz białka, a węglowodany serwowane są w zdrowej wersji. Niestety – dla niektórych (i ja to zdecydowanie szanuję) nie istnieją śniadania i przekąski bez pieczywa, co czasem zakłóca misterny plan ograniczania i kalorii i węglowodanów. Dlatego mam propozycję dla rzucających tuczące węgle – dwa zamienniki, które nieco zmniejszą ból rezygnowania z puchatych bułeczek i pysznych chlebków.

Śniadanie czy lunch – płynne żółtko to dobry plan

Warto nauczyć się jak idealnie przyrządzić jajko w koszulce lub jajko sadzone – także w wersji smażonej z obu stron. Jajka w koszulkach nie tylko są pyszne i mają idealnie płynne, a bardzo ciepłe żółtka, ale nadają się też do popisowych dań śniadaniowych (i nie tylko) – co czasem pomaga, gdy chcemy podkreślić posiadane talenty kulinarne. Umiejętność idealnego usmażenia jajka to też coś godnego pochwały. Warto bowiem zauważyć, że często potrawy z jajkami najlepsze są wtedy, gdy białko jest idealnie ścięte, a żółtko właśnie płynne i ciepłe – by wystąpić w roli podstawy sosu, który utworzy się nam na talerzu.

najlepsze potrawy z jajek
Angielskie śniadanie – gwarancja doskonałej uczty i długiego nasycenia

Jeśli jesteśmy już przy smażeniu jajek, warto od razu wspomnieć o słynnym śniadaniu angielskim, gdzie jajko to tak naprawdę tylko dodatek do upieczonej kiełbaski, pieczonego pomidora, pieczarek i fasolki w sosie pomidorowym. Do tego podać można smażony chleb – czyli zgubny dla talii twór, który jednak smakuje tak dobrze, że czasem warto się na niego skusić. To proste jak drut – kawałki chleba smażymy na lekko posolonym maśle, aż do zrumienienia i chrupkości.

Wróćmy jednak do patelni –  tym razem do jajecznicy. Szkół jej smażenia jest wiele, ale warto pamiętać przede wszystkim o tym, by nie przesmażyć jajek na suchy wiór. Jeśli to często wam się zdarza, warto przede wszystkim zwrócić uwagę na jakość używanego tłuszczu (być może za dużo w nim wody), a także na odpowiednia temperaturę smażenia – jajka na patelni powinny się ścinać powoli.

Odwieczną kłótnię o to, czy jajka mieszamy na patelni czy już w miseczce (oraz o to, czy w ogóle wbijać jajka do miseczki czy od razu na patelnię) pozostawię na komentarze.

Śniadaniowe jajka – upiecz je na kilka sposobów

Uwielbiam pieczone jajka. To takie danie-śmietnik, bo naprawdę można tam wrzucić bardzo dużo i bardzo szybko przygotować pyszne śniadanie. Jajka zapiekać można na kilka sposobów. Można wykorzystać do tego ramekiny, można zapiekać je na żeliwnej patelni, ale można też jako naczynie potraktować jeden ze składników dania – przepołowione awokado, ziemniaka, czy paprykę.

najlepsze potrawy z jajek
Sposobów na pieczone jajka jest naprawdę bez liku. A jest to bardzo dekoracyjne śniadanie!

Dobry pomysł na zapieczenie jajka to też pizza śniadaniowa – najlepsza na chlebku naan lub na picie. Tu już nie bawimy się w finezję – sos pomidorowy lub krojone pomidory, nieco startego sera i na to wszystko jajko. I do piekarnika. Potem można dodać na wierzch świeżą zieleninę. Można też na warstwę sosu pomidorowego podrzucić nieco szpinaku.

Najlepsze dodatki do pieczonych jajek to oczywiście to, co zawsze najlepiej do nich pasuje – cebulka, pieczarki, papryka, bekon, bakłażan, cukinia. Wszystko rozdrobnione, wymieszane, wrzucone do ramekinów lub połówek warzyw, a na to wbijamy jajko i wrzucamy wszystko do piekarnika rozgrzanego do 120/130 stopni. Wersja na bogato to warzywa i mięso wymieszane z domowym guacamole lub salsą – może też być zwykły sos pomidorowy. Jajko można też najpierw rozmieszać – wtedy warzywa zapieczemy z czymś na kształt dziwacznej jajecznicy – ta opcja także doskonale się sprawdza. Na dno pojemniczka do zapiekania możemy też wrzucić doprawiony czosnkiem szpinak, mus ze zgrillowanej papryki lub pomidory bez skórki – podpowiedzią niech będą przepisy na modną obecnie szakszukę.

najlepsze potrawy z jajek
Przepisy na szakszukę można swobodnie wykorzystać do pieczenia jajek w ramekinach

Po ubiciu piany z jajka można też upiec śniadaniową babeczkę jajeczną – plan taki, jak wyżej, ale trzeba najpierw ubić pianę z białek, a potem wymieszać z żółtkami. Masę wlać między warzywa umieszczone w ramekinie. Warto dodać odrobinę proszku do pieczenia, choć nie jest to konieczne. Wyjdzie nam coś pomiędzy babeczką, a puchatym sufletem.

Nie będę dziś pisać o omletach, szakszukach i jajecznicach, bo ten tekst nigdy się nie skończy. Jednak przyznam, że omlety to ważny temat i zapewniam, że kiedyś do niego wrócę.

najlepsze potrawy z jajek
Małe i pyszne, czyli pizza śniadaniowa

A może kanapka z jajkiem?

Choć może to zabrzmi dziwnie, jedną z moich ulubionych postaci jajka w kanapce jest zimna jajecznica. Używam jej często zamiast past jajecznych – choć te także bardzo lubię, są jednak dla mnie czasem zbyt pracochłonne. Wychodzę z domu dość wcześnie, a wracam stosunkowo późno – jedzenie zazwyczaj zabieram ze sobą i niektóre rzeczy muszę przygotować rano. Należy do nich właśnie jajecznica z dodatkami.

Co do tych ostatnich – nie mam rano czasu na krojenie i rozdrabnianie, trzymam zatem w lodówce gotowe półprodukty. Najczęściej są to pokrojone (a czasem nawet już usmażone wcześniej) pieczarki, podsmażona lub upieczona papryka (także pokrojona na małe kawałeczki, by lepiej rozprowadzała się w jajecznicy), pocięty nożyczkami szczypiorek, szpinak i jarmuż oraz pasta z suszonych pomidorów (świeżych w jajecznicy nie cierpię). Mam też gotowe dodatki mięsne – pokrojoną szynkę, boczek krojony (ten na szczęście można kupić w tej postaci), czy chorizo, które bezgranicznie uwielbiam.

najlepsze potrawy z jajek
Jajecznica do kanapki – najlepiej smażyć ją na beztłuszczowej patelni

Jajecznicę do kanapek (lub tortilli – bo czasem robię z nią wrapy) smażę na beztłuszczowej patelni, bo na zimno tłusta jajecznica nie smakuje jednak najlepiej. Na maśle jajecznice robię tylko wtedy, gdy zamierzam ją zjeść na ciepło.

Czasem do kanapek wędruje też ugotowane jajko w plastrach – tak tradycyjnie. Zazwyczaj między kawałkami pieczywa znajduje się wtedy także sałata i tuńczyk oraz plaster pomidora. Do takiej kanapki lubię dodawać sos „tysiąc wysp”, ale nie butelkowy (CUKIER!) tylko przygotowany w domu. Sos zajmuje dobrą chwilę – składają się na niego domowy majonez (w jasną cholerę roboty), domowy keczup (lub kupny keczup o obniżonej zawartości cukru), rozdrobnione na pastę ogórki konserwowe (robione na słodko!), odrobina sosu Worcestershire, starty ząbek czosnku i posiekana papryczka chili. Trzeba się trochę namęczyć, nasiekać i namieszać, ale naprawdę warto.

Ale to nie koniec – jaka smażone z obu stron (tak, by zgniecione żółtko nie wypłynęło z kanapki między domem a pracą) też doskonale sprawdzają się w kanapce. Ta wersja jaka lubi – moim zdaniem – towarzystwo chudych wędlin i mięs pieczonych w domu. Moim ulubionym wkładem mięsnym do takiej kanapki był by z pewnością bekon, gdyby tylko dało się utrzymać jego temperaturę. Niestety, zimny upieczony bekon nie jest smaczny (przynajmniej dla mnie), stawiam zatem na plastry pieczonego wolno rostbefu lub kruchą szynkę – najlepiej pieczoną w miodzie lub syropie klonowym. Próbowałam takie kanapki jeść także z chorizo lub włoską mortadelą, ale to jednak nie jest najszczęśliwsze połączenie.

najlepsze potrawy z jajek
Doskonale pasuje zarówno do bułek, chleba, jak i zamienników bezglutenowych czy chrupiącego rogalika francuskiego

Proponuję zatem inny mix, szalenie smaczny i wyjątkowo sycący. Jajko smażone z obu stron, wkładamy do kanapki wraz ze świeżymi liśćmi szpinaku (warto się pomęczyć i odkroić twarde łodyżki), cienkimi plastrami szynki wieprzowej lub szynki drobiowej, plastrem grillowanej papryki, cienkimi plasterkami ogórka konserwowego i pokruszonym serem feta. Pycha.

Do kanapek używam najczęściej także zamienników masła, które doskonale pasują też do jajek. Najczęściej jest to serek śmietankowy – rzadko kupuję gotowce, zazwyczaj miksuję dobry biały ser z odrobiną śmietany i ziołami – bardzo często rozsmarowuję tez na pieczywie awokado lub po prostu domowe sosy i pasty: hummus, pastę z bakłażana, pesto czy pastę z grillowanej papryki z czosnkiem.

najlepsze potrawy z jajek
Istnieje wiele pysznych zamienników masła – domowy majonez, pasty warzywne czy miękkie awokado

Chleb jajeczny – alternatywne pieczywo do każdej kanapki

Skoro jesteśmy przy kanapkach, wróćmy na chwilę do węglowodanów. Jeżeli śmieszy was pomysł zastępowania chleba czymś dziwacznym, możecie spokojnie pominąć ten akapit, ale jako osoba na diecie wiem, że ważne jest by mieć tę alternatywę.

Pierwszy pomysł na zastępstwo dla pieczywa, to błyskawiczny „chlebek” z jajek i serka homogenizowanego. Ostrzegam, że wykonywanie tego zamiennika wiąże się często z kilkoma podejściami, bowiem trzeba wypracować sobie własną strategię i temperaturę piekarnika. Na blachę „chlebka” potrzebujecie czterech jajek, odrobiny proszku do pieczenia lub kamienia winnego (do dostania w sklepach internetowych lub w Kuchniach Świata), opakowania serka homogenizowanego (naturalnego) i – jeśli chcecie nieco wspomóc smak – ziół lub przypraw. Ja jem ten chlebek czysty, moje koleżanki dodają natomiast ziół prowansalskich, granulowanego czosnku lub kurkumy, a także sproszkowanego kminku. Podobno wychodzi dobrze.

najlepsze potrawy z jajek
Żółtka z serkiem najlepiej zmiksować – lepiej połączone składniki to lepszy chlebek

Jajka po rozbiciu klasycznie wędrują do dwóch misek – białka do jednej, żółtka do drugiej. Białka ubijamy na bardzo sztywną pianę – z dodatkiem proszku do pieczenia lub kamienia winnego. Żółtka mieszamy z serkiem homogenizowanym i ewentualnymi dodatkami. Następnie delikatnie przelewamy masę żółtkową do białek – bardzo powoli mieszając obie masy. Po dokładnym wymieszaniu wylewamy łyżką okrągłe placki na blachę wyłożoną papierem do pieczenia (ja lekko smaruję ją tłuszczem – najchętniej olejem roślinnym w sprayu) lub całość wylewamy na dużą prostokątną blachę, a kroić będziemy nasz chlebek później. Wkładamy to wszystko do piekarnika rozgrzanego do 140 stopni i pilnujemy, by wyrosło, ale się nie spaliło. Gdy masa jajeczno-serowa zmieni się w złotobrązowe placki – wyciągamy i studzimy. Można zjeść od razu, ja uważam jednak, że lepsze są po spędzeniu nocy w lodówce. Podobnie zresztą, jak wspomniane wyżej „babeczki” jajeczne – im też nie przeszkadza przechowywanie.

najlepsze potrawy z jajek
Babeczki jajeczne – pyszne na ciepło, ale i następnego dnia

W sieci znajdziemy tez przepisy na chlebki warzywne czy owocowe bez mąki, ja jednak uważam, że są to zazwyczaj wypieki, które trudno przyrządzić tak, by po pokrojeniu nadawały się na podstawę do kanapek – bardziej przypominają ciasta. Jeśli nie używam chlebka jajecznego, robię cienkie, spieczone mocno na patelni placki z cukinii – to po prostu starta na tarce, bardzo dobrze wysuszona cukinia z dodatkiem jajek. Ważne, by placki spiec na chrupko i nadać im odpowiednią wielkość.

Jajka – doskonałe towarzystwo dla warzyw

Nie ma co rozwodzić się nad letnim posiłkiem idealnym, bo jajka sadzone, które towarzyszą młodym ziemniaczkom – obowiązkowo z koperkiem i masłem – wraz ze szklanką zimnego kefiru lub zsiadłego mleka, to po prostu poezja. Ale inne warzywa też uwielbiają występować w towarzystwie jajek.

najlepsze potrawy z jajek
Do jajek doskonale nadają się wszelkie grillowane warzywa, ale także szpinak, jarmuż, a nawet brokuły

Jednym z moich ulubionych szybkich posiłków są szparagi w bekonie (czasem bez), serwowane z jajkiem w koszulce lub sadzonym. Przepłukane lodowatą wodą szparagi osuszamy ręcznikiem papierowym i zawijamy w cienkie plastry bekonu. Zazwyczaj robię to tak, by wystawała tylko szparagowa główka, którą delikatnie smaruję oliwą z cytryną – żeby nie wyschła na wiór podczas grillowania. Szparagi wrzucany na ruszt lub do piekarnika nastawionego na 120/130 stopni. Dobre są wtedy, gdy bekon jest odpowiednio przypieczony. Gdy szparagi się grillują można zająć się jajkami – gotujemy wodę z odrobiną octu i wrzucany jajka na chwilę przed wyjęciem szparagów z piekarnika lub grilla. Niektórzy lubią udoskonalać to danie sosem holenderskim, ja jednak jestem zdania, że smak bekonu i szparagów robi tu już człowiekowi wystarczająco dobrze.

Jajko sadzone dobrze sprawdza się też jako dodatek do grillowanych warzyw. Moja ulubiona mieszanka do grillowania pod jajeczko sadzone, to czerwona cebula, żółta papryka, cukinia i bataty. Wszystko – oczywiście poza papryką – kroję w plastry. Potem przygotowuję glazurę do grillowania – zazwyczaj składa się z oliwy, świeżego soku z pomarańczy (zamiast cytryny), startego ząbka czosnku i roztartego świeżego rozmarynu. Warzywa układam na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Papieru nie smaruję tłuszczem ani glazurą, ta ostatnia ląduje wyłącznie na warzywach. Gdy grilluję warzywa i nie zamierzam smażyć do nich jajek, dodaję do glazury nieco miodu lub syropu klonowego – z jajkiem mi jednak jakoś nie gra.

najlepsze potrawy z jajek
Warzywa z grilla, świeże lub nawet gotowane na parze doskonale czują się w towarzystwie sadzonego jajka

Dziś to na tyle o jajkach – ale obiecuję, że już wkrótce pojawi się tu więcej zdrowych dań i przekąsek. A tymczasem – przyjemności!

Emilia Grim
Emilia Grim
Mieszka i pracuje tam, gdzie aktualnie ją poniesie. Blogerka i fotograf-amator. Pisze o filmach, książkach i serialach dla portalu gazeta.pl, współpracuje też z serwisami podróżniczymi. W wolnych chwilach szuka tanich biletów lotniczych, gotuje i dużo czyta.
AUTOR

Komentarze